Yönetişim Sözlüğü

Kritik bir rolün sahibi beklenmedik biçimde görevini yapamaz hâle geldiğinde, kalıcı halef belirlenene kadar rolü hemen üstlenecek, önceden belirlenmiş kişidir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Acil durum halefi ve kritik roller →Halefiyet Hazırlık Taraması →

Kritik rollere ileride geçebilecek iç ve dış adayların bilinçli olarak belirlendiği, izlendiği ve geliştirildiği gruptur. Tek bir “veliaht” yerine seçenek üretir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Halefiyet planı nedir, nasıl kurulur? →Halefiyet Hazırlık Taraması →

Bir kurumun yapay zekâyı nerede, nasıl ve hangi sınırlar içinde kullanacağını belirleyen; strateji, risk, veri, etik ve hesap verebilirlik kurallarını, rollerini ve süreçlerini kapsayan yönetişim düzenidir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yapay zekâ çağında yönetim kurulunun gündemi →Patron Dili Prompt’ları →

Aile şirketinde ailenin şirketle ilişkisini düzenleyen yazılı mutabakattır: değerler, aile üyelerinin şirkette çalışma koşulları, pay devri, kâr dağıtımı beklentileri, liderlik ve halefiyet ilkeleri ve anlaşmazlıkların nasıl çözüleceği.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Aile şirketinde kuşak devri →Aile şirketinde ve KOBİ’de yönetim kurulu →

Aile şirketinde aile üyelerinin şirketle ilgili beklentilerini, değerlerini ve ortak kararlarını konuştuğu, ailenin kendi yönetişim organıdır. Şirketi değil, ailenin şirketle ilişkisini yönetir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Aile şirketinde ve KOBİ’de yönetim kurulu →Aile şirketinde kuşak devri →

Şirketle, yönetimle ve ana pay sahipleriyle kararını etkileyecek bir çıkar ilişkisi bulunmayan, kurulda yalnızca şirketin uzun vadeli çıkarı adına düşünmesi beklenen üyedir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Bağımsız yönetim kurulu üyesi: neden, kim, nasıl? →YK’nın 6 Zihni Haritası →

Şirketin günlük yönetiminden ve stratejinin uygulanmasından yönetim kuruluna karşı sorumlu en üst yöneticidir. Yönetim kurulunun seçtiği, desteklediği ve gerektiğinde değiştirdiği kişidir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →CEO halefiyeti: yönetim kurulunun en önemli kararı →Yönetim kurulu nedir, ne işe yarar? →

Şirkete ya da yönetim kuruluna görüş ve tavsiye veren, karar yetkisi olmayan kuruldur. Kanunun öngördüğü zorunlu bir organ değildir; şirket kendi ihtiyacına göre kurar.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Aile şirketinde ve KOBİ’de yönetim kurulu →Güçlü yönetim kurulu nasıl kurulur? →

Şirketin muhasebe sistemini, finansal raporlamasını, bağımsız denetimini ve iç kontrol sisteminin işleyişini yönetim kurulu adına gözeten komitedir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yönetim kurulu toplantısı nasıl yönetilir? →Rakamla konuşmak: üst yönetici için finansal okuryazarlık →

Yönetim kurulunun kanun gereği başkasına bırakamayacağı görevlerdir: şirketin üst düzeyde yönetimi, yönetim teşkilatı, finansal düzen, kilit atamalar ve yönetimin üst gözetimi bunların başındadır.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yönetim kurulu nedir, ne işe yarar? →CEO halefiyeti: yönetim kurulunun en önemli kararı →

Bir yöneticinin şirketin finansal tablolarını okuyup kendi kararlarının gelir, kârlılık, nakit ve değer üzerindeki etkisini kurabilmesidir. Muhasebecilik değil, kararların parasal sonucunu görebilmektir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Rakamla konuşmak: üst yönetici için finansal okuryazarlık →Patron Dili Nabzı →

Anonim şirkette pay sahiplerinin bir araya gelerek karar aldığı organdır. Yönetim kurulunu seçer ve ibra eder, finansal tablolar hakkında karar verir; şirketin en temel kararları onun yetkisindedir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yönetim kurulu nedir, ne işe yarar? →Aile şirketinde ve KOBİ’de yönetim kurulu →

Bir rolün sorumluluğunun, bilgisinin ve ilişkilerinin selef ile halef arasında planlı biçimde aktarıldığı süreçtir. İyi bir devir tek bir toplantı değil, bir geçiş dönemidir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Selefin rolü: iyi bir devir nasıl yapılır? →Aile şirketinde kuşak devri →

Bir görevi, makamı ya da sorumluluğu ondan önce taşıyan kişiden devralan kişidir. Kurumsal dilde, kritik bir role geçmesi planlanan ya da geçen yöneticidir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Halefiyet planı nedir, nasıl kurulur? →Halefin ilk 100 günü →

Kritik rollerde, özellikle CEO koltuğunda, görev sahibi ayrıldığında kimin, nasıl ve ne kadar sürede yerine geçeceğini önceden belirleyen ve adayları bu role hazırlayan sistemdir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Halefiyet planı nedir, nasıl kurulur? →Halefiyet Hazırlık Taraması →

Bir adayın kritik bir role ne zaman geçebileceğinin değerlendirmesidir. Yaygın bir sınıflama “şimdi hazır”, “bir iki yıl içinde hazır” ve “daha uzun vadede hazır” düzeyleridir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Halefiyet planı nedir, nasıl kurulur? →Patron Dili Nabzı →

Yönetim kurulu üyeliği dışında şirkette idari görevi olmayan ve günlük işlere karışmayan kurul üyesidir. İcrada görevli üye ise kurul üyeliğinin yanında şirkette yöneticilik de yapan üyedir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Bağımsız yönetim kurulu üyesi: neden, kim, nasıl? →Yönetim kurulu nedir, ne işe yarar? →

Yeni bir üst role geçen yöneticinin rolün ilk yaklaşık üç ayında öğrendiği, ilişki kurduğu, önceliklerini belirlediği ve ilk kararlarını verdiği dönemdir. Bu dönemde oluşan izlenim uzun süre kalıcıdır.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Halefin ilk 100 günü →Patron Dili Prompt’ları →

Yönetim kurulunun aldığı kararların kaydedildiği yasal defter ile toplantıda neyin konuşulduğunu, hangi görüşlerin dile getirildiğini ve nasıl karar verildiğini kayda geçiren tutanaktır.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yönetim kurulu toplantısı nasıl yönetilir? →Yönetim kurulu nedir, ne işe yarar? →

Boşaldığında şirketin stratejisini, gelirini, operasyonunu ya da kilit ilişkilerini doğrudan riske atan ve kısa sürede doldurulması zor olan roldür. Kritiklik unvandan değil, etkiden gelir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Acil durum halefi ve kritik roller →Halefiyet Hazırlık Taraması →

Bir şirketin nasıl yönetildiğini, yönlendirildiğini ve denetlendiğini belirleyen kurallar, roller ve ilişkiler bütünüdür: pay sahipleri, yönetim kurulu, yönetim ve diğer menfaat sahipleri arasındaki yetki ve hesap verme düzeni.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yönetim kurulu nedir, ne işe yarar? →Aile şirketinde ve KOBİ’de yönetim kurulu →

Kendi yöneticinizle ilişkinizi bilinçli olarak yönetmektir: onun hedeflerini, önceliklerini ve çalışma biçimini anlayıp kendi işinizi bunlarla hizalamak; böylece hem onun hem sizin hem de şirketin başarısını artırmak.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Managing Up: yöneticini yönetmek →Managing Up: Yöneticini Yönetmek (kitap) →

Yönetim kurulunun yönetim ya da temsil yetkisinin bir bölümünü devrettiği kurul üyesidir: şirketi kurul adına günlük olarak yöneten ya da temsil eden, kurulun içinden gelen kişi.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yönetim kurulu nedir, ne işe yarar? →Yönetim kurulu toplantısı nasıl yönetilir? →

Yönetim kurulu üyelerinin görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yapma ve şirketin menfaatini dürüstlük kurallarına uyarak gözetme yükümlülüğüdür. Gündelik dilde “özen ve sadakat yükümlülüğü” de denir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yönetim kurulu nedir, ne işe yarar? →Yönetim kurulu toplantısı nasıl yönetilir? →

Yönetim kurulunun, CEO’nun ve üst yönetimin konuştuğu dildir: değer, risk ve süreklilik dili. Patron dilini konuşan kişi, kurulun masasında bir sunum yapan değil, kararın ortağıdır.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Patron dili nedir? →Patron Dili Nabzı →

Şirketin hedeflerinden ve faaliyetlerinden etkilenen ya da onları etkileyen kişi ve gruplardır: pay sahipleri, çalışanlar, müşteriler, tedarikçiler, alacaklılar ve toplum.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Güçlü yönetim kurulu nasıl kurulur? →Yönetim kurulu nedir, ne işe yarar? →

Şirketin varlığını, gelişmesini ve devamını tehlikeye düşürebilecek riskleri erken teşhis etmek, gerekli önlemleri önermek ve riski yönetmek için kurulan uzman komitedir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yapay zekâ çağında yönetim kurulunun gündemi →Acil durum halefi ve kritik roller →

Bir profesyonelin uzmanlıktan yöneticiliğe, yöneticilikten liderliğe ya da üst yönetime geçerken yaşadığı rol değişimidir. Her geçiş yeni beceriler kadar bırakılması gereken eski alışkanlıklar da ister.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Uzmandan yöneticiye, yöneticiden lidere: rol geçişleri →Üst role hazırlık planı →

Bir görevi, makamı ya da sorumluluğu devreden, o koltukta ondan önce bulunan kişidir. İyi bir devrin yarısı selefin elindedir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Selefin rolü: iyi bir devir nasıl yapılır? →Aile şirketinde kuşak devri →

Üç Güç Katmanı, güçlü bir yönetim kurulunu diğerlerinden ayıran şeyin üç ayrı güç katmanının birlikte çalışması olduğunu söyleyen modeldir: Kompozisyon Gücü (kim var masada?), Dinamik Güç (nasıl çalışıyor?) ve Etki Gücü (ne üretiyor?).

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Güçlü yönetim kurulu nasıl kurulur? →Yönetim Kurulu Değerlendirmesi →

YK’nın 6 Zihni, güçlü bir yönetim kurulunun kişi sayısından değil, masada temsil edilen altı farklı düşünme modundan güç aldığını savunan bir yönetişim modelidir: Ufuk Kurucusu, Sorgulayıcı, Denge Kâhini, Uygulama Vicdanı, Köprü Kurucu ve Bozucu Zihin.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →YK’nın 6 Zihni →YK’nın 6 Zihni Haritası →

Bir rapor ya da sunumun başında yer alan, okuyucunun yalnızca onu okuyarak ne istendiğini, neden önemli olduğunu ve önerinin ne olduğunu anlayabileceği kısa bölümdür.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yönetim kuruluna sunum nasıl yapılır? →Patron Dili Prompt’ları →

Anonim şirketi yöneten ve temsil eden, pay sahiplerine karşı hesap veren kuruldur. Kanunen zorunlu bir organdır; ama değerini yasal varlığı değil, kurumun yönüne ve kararlarına kattığı düşünme kapasitesi belirler.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yönetim kurulu nedir, ne işe yarar? →Güçlü yönetim kurulu nasıl kurulur? →

Yönetim kurulunun çalışmasını yöneten üyedir: gündemi kurar, toplantıyı yönetir, kurulun soru sorma kültürünü korur ve CEO ile kurul arasındaki ilişkinin ana muhatabıdır.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yönetim kurulu toplantısı nasıl yönetilir? →Yönetim kurulu nedir, ne işe yarar? →

Yönetim kurulu toplantısından önce üyelere gönderilen, gündemdeki kararlar için gereken bilgiyi, seçenekleri ve yönetimin önerisini içeren belge setidir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yönetim kurulu toplantısı nasıl yönetilir? →Yönetim kuruluna sunum nasıl yapılır? →

Yönetim kurulunun kompozisyonunu, çalışma dinamiğini ve kuruma kattığı etkiyi düzenli aralıklarla gözden geçirmesidir. Kurul kendi performansını, üyeler kendi katkılarını sorgular.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yönetim kurulu değerlendirmesi nasıl yapılır? →Yönetim Kurulu Değerlendirmesi →

Yönetim kurulu toplantısında hangi konuların, hangi sırayla ve ne kadar sürede konuşulacağını belirleyen listedir. Kurulun neye zaman ayırdığını, dolayısıyla neye önem verdiğini gösterir.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yönetim kurulu toplantısı nasıl yönetilir? →Yönetim Kurulu Değerlendirmesi →

Yönetim kurulunun belirli konuları derinlemesine izlemek için kendi üyelerinden kurduğu çalışma gruplarıdır. Komite hazırlar, izler ve öneri sunar; karar yetkisi kuruldadır.

Tanım, örnek ve sık yapılan hata →Yönetim kurulu toplantısı nasıl yönetilir? →Bağımsız yönetim kurulu üyesi: neden, kim, nasıl? →